کولرهای آبی ، انواع و کاربردهای آن

معرفی انواع کولر آبی و کاربردهای آن + تصویر

5/5 - (2 امتیاز)

امروزه اکثر کشور های در حال توسعه، کشور های توسعه یافته و مردم در موارد مختلف به منظور سرمایش محیط از سیستم های سرمایشی تبخیری ( Evaporative Cooling Systems ) یا همان کولر های آبی در محیط زندگی و کار خود در فصل های گرم استفاده می کنند. سیستم های سرمایشی در ظرفیت ها ، انواع ، سایزها و اقسام مختلف و متنوعی به بازار عرضه می شوند و با توجه به نیاز کاربری خاص هر کدام طراحی و تولید می شوند. به عبارت دیگر می توان با توجه به محیطی که قرار است کولرهای آبی در آن استفاده شود ، از ظرفیت ، نوع و سایز مناسب استفاده کرد. البته لازم به ذکر است که کولرهای آبی بیشتر برای استفاده در محیط های خشک مناسب است و در مناطق مرطوب کارایی زیادی ندارد.

 

در این مقاله قصد داریم شما را با کولرهای آبی ، انواع و کاربردهای آن به طور کامل آشنا کنیم تا بتوانید هنگام خرید انتخاب بهتری داشته باشید. پس تا پایان همراه ما باشید.

 

تاریخچه

کولر آبی قدیمی

پیشینه ی کولر آبی به دوران مصر باستان برمی گردد و جزو قدیمی ترین سیستم های سرمایش جهان محسوب می شود. در دوران مصر باستان، درباریان مصر آبشارهای دیواری در خانه های خود داشتند که این عمل دمای هوای خانه را کم می کرد. امروزه در ایران باستان برخی نمونه هایی با شباهت زیاد تر به کولر های آبی دیده می شود. از اولین کولر های آبی که بشر توانست بسازد بادگیرها هستند. این بادگیرها معمولا در قسمت بالایی آب انبار ساخته می شوند تا بتوانند جریان باد طبیعی را به طرف آب هدایت کنند و به این صورت باد در مجاورت آب، خنک شده و بعد به داخل خانه رسانده می شود. نمونه ی این بادگیرها در یزد قرار دارد و امروزه با پیشرفت تکنولوژی شکل تازه ای از کولر های آبی را مشاهده می کنیم. همچنین توان سرمایشی کولرهای آبی امروزه قابل کنترل تر و بالاتر رفته است.

 

کولر آبی

یک نمونه از دستگاه های سرمایش تبخیری کولر آبی است. سیستم های تبخیری محیط اطراف خودش رو توسط تبخیر یک سیال ( مانند آب ) خنک می کند که عملکرد کولر آبی نیز به همین شکل است. در سیستم سرمایش تبخیری به عنوان یک جذب کننده گرمای طبیعی از عمل تبخیر استفاده می کنند. در این سیستم، گرمای هوا را جذب و از آن برای تبخیر آب استفاده می شود. مقدار آبی که تبخیر شده به مقدار گرمایی که جذب شده بستگی دارد. قدرت خنک کنندگی با آب در گردش در کولرهای آبی رابطه مستقیم دارد ؛ هر چه گردش آب بیش تر ، قدرت خنک کنندگی آن هم بیش تر می شود. در کولر آبی تبخیر آب در عملیات خنک سازی ، باعث تولید هوای مرطوب در محیط می شود و به همین علت استفاده از کولر های آبی بیشتر در مناطق با آب و هوای گرم و خشک است.

انواع کولر آبی

دسته بندی کولر های آبی

کولر های آبی را می توان با توجه به نوع کاربری ، نحوه عملکرد و اجزای تشکیل دهنده الکتریکی ، مکانیکی و الکترو مکانیکی و غیره دسته بندی کرد. پنج دسته بندی اساسی کولر های آبی عبارتند از:

1. دسته بندی کولر های آبی بر اساس ابعاد و ظرفیت:

توان کولر آبی برای خنک سازی اندازه مشخصی از محیط را ظرفیت هوادهی آن کولر آبی می گویند. واحد آن براساس فوت مکعب بر دقیقه یا یکای CFM ( Cubic Feet per Minute ) است که قدرت هوادهی کولر آبی را مشخص می کند. ظرفیت هوادهی در ایران به صورت متر مکعب در ساعت و بر اساس یکای Sl است. کولرهای آبی با ظرفیت بالاتر از حدودا 10000 متر مکعب را کولر های صنعتی آبی و پایین تر از آن را کولر های خانگی می نامند. بهترین خنک کننده هوا برای کارخانجات ، سوله های بزرگ ، آمفی تئاتر ها ، ساختمان های صنعتی ، گاوداری ها ، سالن های بزرگ مرغداری و تولیدی و … کولر های صنعتی آبی هستند.

دسته بندی کولر های آبی بر اساس ابعاد و ظرفیت

 

2. دسته بندی کولر های آبی بر اساس نوع کولر:

کولر های آبی به طور کلی دو نوع متحرک و ثابت است. کولر های ثابت آبی قابل نصب در زیر سقف تراس ، پشت بام ساختمان و … است. برای نصب این نوع کولر نیاز به سیستم کانال کشی ( Ducting ) برای انتقال جریان هوا به داخل ساختمان است و از طریق لوله کشی سیستم آب رسانی این کولر ها انجام می شود. نوع دیگر کولر آبی متحرک یا قابل حمل است که کولر های پرتابل نیز نامیده می شود ؛ به کانال کشی و لوله کشی آب نیازی ندارد و در هر جای ساختمان و اتاق ها می توان آن را قرار داد و استفاده کرد و خنک کننده ای مناسب برای محیطی با ابعاد کم است و به دلیل قیمت کم آن استقبال زیادی از سمت کاربران دارد هر چند بازدهی و میزان کارایی آن کمی کم تر از کولر های ثابت آبی و کولر های گازی است.

دسته بندی کولر های آبی بر اساس نوع کولر

 

3. دسته بندی کولر های آبی بر اساس نوع فن:

در سیستم های خنک کننده تبخیری یا همان کولر های آبی بر اساس نوع فن دو نوع است که کولر های آبی اکسیال و کولر های آبی سانتریفیوژ نام دارد. هر کدام آن ها برای کاربری خاصی هستند که معمولا از کولر های سانتریفیوژ برای سیستم های بزرگ صنعتی استفاده می کنند. به دلیل این که کولر های سانتریفیوژ دارای حجم جریان هوای زیاد با فشار استاتیک بالا است. حجم کولر های اکسیال هم بالا است ولی با قیمت بسیار مقرون به صرفه ، کاربرد چندانی برای سیستم هایی با فشار بالا ندارند.

 

4. دسته بندی کولرهای آبی بر اساس سیستم تنظیمات دمایی:

بیشتر کولرهای آبی ، تنظیمات دمایی محدودی دارند که معمولا در کلید تنظیمات آن ها دو حالت زیاد و کم وجود دارد. این محدودیت در طول شبانه روز می تواند مشکلاتی برای کاربران و کولر به وجود بیاورد. در این صورت کاربران مجبور هستند به صورت دائم کولر خود را خاموش و روشن کنند تا با توجه به تغییرات دمایی شبانه روز محیط را به تعادل دمایی برسانند. همچنین زمانی دسترسی به کولر انجام می شود که کاربر از روی دستگاه یا کلید کولر را تنظیم کند. قابلیت سیستم های جدید این است که به صورت اتوماتیک دما را تنظیم کند. ترموستات در این سیستم ها می تواند دما را اندازه گیری و دمای تعادل را برای کاربران ارائه دهد و همچنین امکاناتی مانند فرستادن دیتاهای ترموستات به گوشی های هوشمند و یا ریموت کنترل دارد و در نهایت به دو دسته کولر های آبی ساده و هوشمند تقسیم می شود.

دسته بندی کولرهای آبی بر اساس سیستم تنظیمات دمایی

 

5. دسته بندی کولرهای آبی براساس نوع واسط تبخیری به کار رفته:

به صورت انتقال حرارت روی یک واسط تبخیری در مکانیسم سرمایش در کولرهای آبی انجام می شود. استفاده از واسط تبخیری دلایل زیادی دارد که عبارتند از : توزیع آب ، جذب ذرات موجود در محیط ، افزایش سطح تماس بین هوای گرم و آب خنک کننده و غیره. این کولرها بر اساس نوع و عملکرد آن در عملکرد سیستم سرمایش تبخیری عبارتند از : کولرهای آبی سلولزی و کولرهای آبی پوشالیه معمولی. تنها وجه تمایز بین آن ها نوع واسط تبخیری به کار رفته است. در ظرفیت و راندمان خنک سازی ، عملکرد و همچنین کیفیت هوای خروجی از سیستم تفاوت های زیادی دارد. مصرف انرژی برق کولرهای سلولزی پایین تر از کولرهای پوشالی است. اما به مراتب میزان بازدهی خنک سازی آن ها بالاتر است. دلیل آن هم خواص مفید پد های سلولزی است که در این سیستم به کار رفته است.

 

مزایای استفاده از پدهای سلولزی :

  • افزایش بازدهی سیستم ؛
  • عدم تولید بوی نامطلوب ؛
  • هزینه تمیزکاری و تعمیرات اندک ؛
  • تولید هوای بدون باکتری های مضر و پاک ؛
  • عمر مفید بالا ؛
  • کاهش میزان مصرف آب و برق ؛
  • بدون افتادگی ؛
  • و … .

دسته بندی کولرهای آبی براساس نوع واسط تبخیری به کار رفته

 

اجزا و قطعات کولر

 

قطعات مکانیکی کولر آبی هوایی

 

1. شناور کولر آبی : کار آن ورود آب به داخل تشتک را قطع و وصل می کند. با کم و زیاد شدن آب مخزن بالا و پایین می رود و در صورت پر آب شدن جریان آب را قطع می کند.

شناور کولر آبی

2. تسمه کولر آبی : تسمه عملش در کولر، باعث حرکت پولی بزرگ و سپس چرخش پروانه می شود.

تسمه کولر آبی

3. پولی های کولر آبی : پولی باعث حرکت پروانه می شود.

پولی های کولر آبی

4. کانال خارجی : میزان افت هوادهی کولر بدون کانال های خارجی نسبت به کولر با کانال خارجی بستگی به نوع نصب زانویی و کانال آن دارد. نباید کانال خارجی در معرض نور شدید خورشید و طولانی و پیچ در پیچ نصب شود. به سه روش کلی کانال خارجی به کولر متصل می شود :

  • تهویه به سمت پایین ؛
  • تهویه به سمت بالا ؛
  • تهویه به سمت طرفین .

کانال خارجی

5. پارچه ی برزنت : در بین کولر و کانال خارجی از پارچه ی برزنت استفاده می شود. زیرا از لرزش کولر در حین کار جلوگیری شود.

6. کانال داخلی : وزش هوای مرطوب به وسیله فن از کانال داخلی به سمت کانال خارجی انجام می شود.

7. پروانه کولر آبی : جایگاه آن در داخل کانال است.

پروانه کولر آبی

8. درپوش های کولر آبی : در دو طرف کولر قرار دارد. با استفاده از فن و افزایش رطوبت در عمل تبخیر آب و کاهش دمای هوای مکش شده نقش مهمی دارند.

درپوش های کولر آبی

 

قطعات الکتریکی کولر آبی

  • جعبه تقسیم برق کولر آبی : برق کولر انرژی الکتریکی را دریافت کرده و به قطعات کولر می فرستد.
  • موتور کولر ( دینام ) : تمامی کولر های آبی از طریق موتور که منبع انرژی است تامین می شود و کار این قطعه گردش هواست.

موتور کولر ( دینام )

  • پمپ آب کولر ( واتر پمپ ) : پمپ نقش مهمی در کولر آبی دارد فرایند انتقال آب را انجام می دهد. آب را به بخش های بالای کولر انتقال می دهد و باعث خیس شدن پوشال ها می شود.

پمپ آب کولر

 

قطعات ثابت کولر آبی

1) پوشال کولر آبی: در بسته های توری مقدار زیادی رشته های نازک و کوتاه چوبی قرار دارند و روی دریچه ها متصل می شود که نام آن پوشال است.

پوشال کولر آبی

2) بدنه کولر آبی: نقش چهارچوب کولر را دارد. وظیفه ی بدنه کولر ، نگهدارنده در و پوشال ها کانال داخلی ، سه راهی ، پمپ آب شناور و لوله های تقسیم آب برا رطوبت دهی به پوشال ها است.

بدنه کولر آبی

3) دریچه های کولر آبی: دو نوع فلزی و پلاستیکی دارد. هوای خنک کولر را به شکل یکنواخت در محیط ساختمان توزیع می کند. در کنار دریچه اهرمی وجود دارد که می توان با آن به وزش هوای خروجی زاویه داده و یا دریچه را بست. دریچه هایی در سه بر بدنه کولر وجود دارد که پوشال ها در آنجا نصب می شوند. وظیفه دریچه ها، پوشال ها را نگه داشته و اجازه ورود جریان هوا را به داخل کولر را می دهند.

دریچه های کولر آبی

4) شیر تخلیه کولر آبی: در کف کولر قرار دارد و در حالتی که بیش از اندازه از آب پر شود ، آب اضافی را تخلیه می کند و برای شستشوی کولر می توان شیر را باز کرده تا آب تخلیه شود.

5) شبکه آب رسانی کولر آبی: در زیر سقف کولر قرار دارد و از طریق شلنگ انتقال و واتر پمپ ، آب کولر را به شبکه آب رسانی منتقل می کند.

 

مزایای کولر های آبی

  • قیمت مناسب این کولر ها از مزیت های مهم این کولر ها است و مصرف برق این کولر ها در مقابل کولر های گازی اندک است و به همین دلیل استفاده از این کولر بیش تر است.
  • مزیت دیگر آن تعمیرات و نگهداری آن است به شکلی که اگر کولر آبی خراب شود در سطح شهر افراد زیادی قادر به تعمیر آن هستند ؛ حتی اگر فردی فنی باشد خود فرد می تواند به راحتی این کولر را تعمیر کند و هزینه ای برای تعمیرات ندهد.

تعمیر کولرهای آبی

  • میزان سرمایش آن با توجه به نسبت انرژی که مصرف می کنند عالی است و می تواند محیط خانه را خنک نگه دارد به همین دلیل در ایران 80 درصد مردم از این کولر ها استفاده می کنند.
  • قطعات الکترونیکی آن از طول عمر بالایی برخوردار هستند ، به شکلی که بعد از سال ها شاید نیاز به تعمیر یا تعویض قطعه الکترونیکی در داخل آن نداشته باشد.
  • هزینه راه اندازی و نصب این کولر ها بسیار پایین تر از کولر های گازی است.

 

معایب کولر های آبی

  • مصرف بیش از اندازه آب این کولر ها در بحران بی آبی امروزه یکی از بزرگ ترین معایب آن به شمار می رود.
  • سیستم خنک کنندگی این کولر ها به شکل محدود فقط یک ساختمان یا مجتمع را خنک می کند ؛ یعنی بخش از یک خانه می تواند خنک کند. برعکس کولر های گازی می تواند بیشتر بخش های یک خانه را خنک کند.
  • در صورت آلوده بودن هوای محیط مانند بیشتر کلان شهر ها که از آلودگی رنج می برند این سیستم به راحتی آلودگی را به داخل محیط خانه منتقل می کند و موجب بروز بیماری های زیادی می شود و در کلان های شهر ها مانند : تهران توصیه می شود که از این کولرها استفاده نشود.
  • به دلیل استفاده این کولرها از آب بعد از مدتی شاهد زنگ زدگی و خرابی در بیشتر قسمت های کولر خواهیم بود. اغلب جنس این کولر ها از فلز است و باعث زنگ زدگی این وسیله می شود.
  • نداشتن امکان تنظیم دمای اتوماتیک در کولر های آبی در هنگام خواب اگه کولر روی دور تند باشد و شما احساس سرما می کنید و برعکس اگر روی دور کند باشد همین طور روی این دور باقی می ماند و شما در فصول گرم احساس گرما می کنید. اما در کولر های گازی فرد می تواند دور هوشمند را تنظیم کند و به دلیل تعادل دمایی براحتی به خواب برود.
  • از دیگر معایب آن گرفتگی پوشال های این کولر ها می باشد. در طولانی مدت در این پوشال ها رطوبت جمع می شود و به دلیل نرسیدن نور خورشید به این پوشال ها باعث رشد قارچ و باکتری در آن می شود. و این باکتری ها به داخل خانه راه پیدا می کنند و باعث بروز مشکلات پوستی و تنفسی برای افراد داخل این محیط می شود.

 

نتیجه گیری

همان طور که در این مقاله به آن اشاره شد ، نوع فعالیت کولر های آبی به این صورت است که هوای مرطوب به محیط اطراف می دهد به همین دلیل بیشتر استفاده از این نوع کولر ها در مناطق گرم و خشک است و با توجه به دسته بندی های مختلف و متنوع استفاده از کولر آبی بین مردم جایگاه ویژه ای دارد. کولرهای آبی دارای انواع مختلف با قدرت ها و ظرفیت های متفاوتی هستند که هنگام خرید آن باید به  اندازه محیط ساختمان و توان کولر توجه شود. توجه به استفاده و نگهداری درست از موتور و اجزا باعث طول عمر آن ها می شود. هزینه های پایین برای تعمیر و تامین قطعات ، قیمت پایین خرید و مصرف کم این نوع کولر در ایران باعث شد 80 درصد مردم از آن استفاده کنند.

به طور کلی می توان گفت استفاده از این کولرها به نوع مکان و کاربری مورد نظر شما بستگی دارد و شما می توانید به توجه به نیاز و محیطی که قرار است کولر آبی در آن استفاده شود نمونه مناسبی را انتخاب و خریداری کنید.

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *