موتور کولر آبی

آشنایی با موتورهای 2 دور کولر و اجزای سازنده

5/5 - (1 امتیاز)

همه ما می دانیم که سیستم های سرمایشی مختلفی وجود دارند و از آن ها در فصل های گرم سال برای مصارف گوناگونی استفاده می شود و هر کدام دارای مکانیزم ها و تجهیزات مختلفی هستند. یکی از این تجهیزات که از گذشته تا کنون مورد استفاده بوده و برای به کار گیری در شرایط جوی گرم و خشک مناسب است ، کولرهای آبی هستند. کولرهای آبی دارای ساختار ساده ای هستند و سیستم پیچیده ای ندارد ؛ به این صورت که می توانید بدون داشتن تخصص خاصی نیز برای تعمیر آن اقدام کنید. البته لازمه این کار داشتن اطلاعات در رابطه با این اجزا و شناخت قطعات به کار رفته در کولرهای آبی است. یکی ازمهم ترین اجزای سازنده کولر آبی ، موتور کولر یا همان دینام به کار رفته در کولر آبی است. این موتورها نیز دارای انواع مختلفی هستند و هر کدام کاربردهای خاصی نیز دارند.

در این مقاله قصد داریم شما را با انواع مختلف موتورهای کولر آبی ، یا همان انواع موتورهای دو دور کولر و اجزای سازنده آن به طور کامل آشنا کنیم و توضیحات لازم در رابطه با شناخت آن ها برای شما بیان کنیم تا در صورت نیاز بتوانید از آن ها استفاده کنید.

 

درباره کولرهای آبی چه می دانید ؟

همان طور که در ابتدای مقاله اشاره شد به منظور سرمایش محیط خانه و محل کار در فصول گرم سال از تجهیزات مختلفی مانند : پنکه ، اسپلیت ها و چیلرها ، کولرهای آبی و گازی و … استفاده می شود که هر کدام برای استفاده در یک منطقه آب و هوایی خاص مناسب هستند. کولرهای آبی یکی از سیستم های سرمایشی ساده و پر کاربرد هستند که از گذشته تا کنون مورد استفاده بودند و به دلیل سادگی و راحتی استفاده ، هم چنان جزو سیستم های سرمایشی محبوب در مناطق گرم و خشک محسوب می شوند. لازمه انجام تعمیرات جزئی این سیستم ها و سرویس کردن آن ها ، داشتن شناخت در مورد اجزای به کار رفته در کولر آبی است.

 

در کولرهای آبی به طور کلی دو فرایند انجام می شود که عبارتند از :

  1. گردش هوا ؛
  2. گردش آب .

هر کدام از این فرایندهای گفته شده با استفاده از یک سری تجهیزات و اجزای داخلی کولر آبی انجام می شود. از طرف دیگر در هر کولر آبی قطعات و اجزا در 3 گروه کلی تقسیم بندی می شوند ؛ از جمله : قطعات الکتریکی ، قطعات مکانیکی و قطعات ثابت. در نهایت تمامی این قطعات در کنار هم و با همکاری یکدیگر به انجام فرایند سرمایشی کولر آبی کمک می کنند

 

اجزای اصلی تشکیل دهنده کولرهای آبی

همان گونه که گفته شد اجزای تشکیل دهنده کولرهای آبی به 3 دسته کلی تقسیم می شوند و هر کدام از این دسته ها نیز خود دارای قطعات دیگری هستند که در این قسمت آن ها را نام می بریم. این قطعات عبارتند از :

1. قطعات الکتریکی کولر آبی :

این قطعات شامل بخش هایی هستند که برای حرکت و انجام وظایف خود در امر سرمایش ، به نیروی برق نیاز دارند. از طرفی این قطعات به قطعات مکانیکی متصل می شوند و باعث حرکت آن ها می گردد. قطعات الکتریکی از حساسیت بیش تری نسبت به سایز اجزا برخوردار هستند ، زیرا در صورتی بروز مشکل و خراب شدن ، هزینه تعمیر یا تعویض آن ها گران است. برخی از مهم ترین این قطعات عبارتند از :

  • موتور کولر یا همان دینام ؛
  • پمپ آب کولر یا همان واتر پمپ ؛
  • جعبه تقسیم برق کولر آبی .

2. قطعات مکانیکی کولر آبی :

قطعات مکانیکی همان طور که گفته شد انرژی لازم خود را برای حرکت از قطعات الکتریکی به دست می آورند. از مهم ترین این قطعات می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • شناور کولر آبی ؛
  • پولی های کولر آبی ( پولی موتور و پولی پروانه ) ؛
  • تسمه کولر آبی ؛
  • پروانه کولر آبی .

 

3. قطعات ثابت کولر آبی :

علاوه بر قطعات الکتریکی و مکانیکی که در کولر وجود دارند ، برخی از قطعات دیگر نیز هستند که به صورت ثابت قرار دارند ، از جمله :

  • بدنه کولر آبی ؛
  • دریچه های کولر آبی ؛
  • پوشال کولر آبی ؛
  • شیر تخلیه کولر آبی ؛
  • شبکه آب رسانی کولر آبی .

 

موتور کولر آبی

یکی از مهم ترین اجزایی که در هر کولر آبی وجود دارد و به عنوان قلب کولر شناخته می شود ، موتور کولر آبی یا همان دینام کولر است. موتور کولر انرژی لازم را برای تمامی قسمت ها فراهم می کند و از توان های مختلفی بر خوردار است. الکترو موتور یک موتور تک فاز محسوب می شود و دارای دو دور موتور است که هر کدام از آن ها بر اساس تعداد دوری که دارند نام گذاری شده اند ؛ به این صورت که موتورهای دور کند ( 1000 دور ) و موتورهای دور تند ( 1500 دور ) هستند. از طرف دیگر توان الکترو موتورهای کولر در انواع مختلف متفاوت است و به طور معمول ؛ یک چهارم اسب ، یک سوم اسب و یک دوم اسب است. البته این توان در برخی از مدل ها می تواند بیش تر نیز باشد و قدرت و حجم هوادهی کولر متناسب با آن انتخاب می شود.

هر کولر آبی دارای یک ظرفیت باد دهی است که توان موتور کولر آبی بر اساس آن تعیین می شود. به این صورت که هر چقدر میزان ظرفیت باد دهی کولر بیش تر باشد ، برای انجام این فرایند به موتور قوی تری نیاز دارد.

 

اجزای تشکیل دهنده الکترو موتورهای کولر

الکترو موتورهای کولرهای آبی به طور کلی دارای اجزای زیر هستند که عبارتند از :

  • سیم پیچ های استاتور ؛
  • ورقه های هسته استاتور ؛
  • پروه های خنک کننده سر روتور ؛
  • بوش موتور ؛
  • حلقه های اتصال کوتاه قفس های روتور که از جنس آلومینیوم هستند ؛
  • روتورهایی با پوشش روی ؛
  • استاتورهای پوشیده شده با لعاب سخت ؛
  • محور موتور ؛
  • حلقه های اتصال کوتاه قفس های روتور ؛
  • بدنه لعاب کاری شده ؛
  • ورقه های هسته استاتور که با عایق از هم جدا شده اند ؛
  • سوراخ های موجود در بدنه استاتور برای تهویه کردن الکترو موتور ؛
  • سوراخ های محوری روتور برای تهویه کردن روتور ؛
  • در پوش آلومینیومی ؛
  • پلاتین و صفحه کلید ؛
  • پایه الکترو موتور ؛
  • بست فلزی که باعث نگه داشتن موتور روی پایه می شود ؛
  • کلاهک گردگیر دارای محافظ انتهایی و با پوششی از جنس روی ؛
  • لاستیک لرزه گیر ؛
  • قسمت متحرک کلید گریز از مرکز .

اجزای تشکیل دهنده الکترو موتورهای کولر

 

انواع موتورهای دو دور کولر آبی

موتورهای دو دور کولر باعث چرخاندن پروانه یا فن می شوند و به این ترتیب باعث تهویه شدن هوای محیط می شوند. موتورهای دو دور کولر آبی به دو دسته کلی تقسیم می شوند که عبارتند از :

  1. موتور دو دور با خازن دائم کار ؛
  2. موتور دو دور با سیم پیچ راه انداز .

در ادامه برای آشنایی بیشتر شما با این دو نوع موتور ، به ارائه توضیحی در رابطه با آن ها و معرفی اجزای تشکیل دهنده آن ها می پردازیم. پس در ادامه با ما همراه باشید.

 

1) موتورهای دو دور با خازن دائم کار

الکترو موتورهایی که دارای خازن های دائم کار هستند ، دارای چهار مدل سیم پیچی هستند ، به این صورت که برای دورهای کند و تند از یک سیم پیچی اصلی ، کمی و یک خازن استفاده می کنند. این نوع الکترو موتورها در دورهای 1000 و 1500 دور در دقیقه طراحی و ساخته شده اند. در این نوع موتورها خازن با سیم پیچ کمکی به صورت سری قرار داده می شوند و در هر دور ، سیم پیچ های اصلی ، کمکی و خازن مربوط به آن دور ، همواره در مدار قرار داده می شود و به همین جهت است که به این نوع الکترو موتورها ، موتورهای با خازن دائم کار گفته می شود.

موتورهای دو دور با خازن دائم کار

 

اجزای سازنده موتورهای دو دور با خازن دائم کار

موتورهای دو دور با خازن دائم کار دارای اجزای زیر هستند :

  1. در پوش یا قالپاق جلویی ؛
  2. پیچ ها و مهره های نگهدارنده ی در پوش ها ؛
  3. کابل سه سیمه ؛
  4. در پوش خازن های دائم کار ؛
  5. پیچ آلن نگهدارنده ی پولی به محور ؛
  6. پولی ؛
  7. واشر فنری ،
  8. بلبرینگ ؛
  9. روتور قفسی یا القایی ؛
  10. پیچ و مهره های نگهدارنده ی در پوش ها ؛
  11. سیم پیچ های استاتور ؛
  12. دسته پلاستیکی برای حمل موتور ؛
  13. بدنه ؛
  14. بوش عقب ؛
  15. در پوش یا قالپاق عقب .

اجزای سازنده موتورهای دو دور با خازن دائم کار

 

2) موتورهای دو دور با سیم پیچ راه انداز

این نوع موتورهای کولر که با سیم پیچ راه انداز هستند دارای دو مدل خازنی و مقاومتی هستند و در ساختار آن ها 3 دسته سیم پیچ وجود دارد که عبارتند از :

  • دور تند : سیم پیچ های اصلی که برای دور تند ، با سر بندی چهار قطب و سرعت تقریبی 1500 دور در دقیقه هستند ؛
  • دور کند : سیم پیچ های اصلی برای دور کند ، با سر بندی شش قطب و سرعتی تقریبی 1000 دور در دقیقه هستند ؛
  • راه انداز : سیم پیچ های راه انداز با سر بندی چهار قطب هستند.

موتورهای دو دور با سیم پیچ راه انداز

 

در این نوع موتورها هنگام کار و در شروع حرکت ، سیم پیچ های راه انداز با سیم پیچ های اصلی دور تند به صورت موازی قرار می گیرند و زمانی که دور روتور به حدود 75 درصد دور نامی آن برسد ، سیم پیچ راه انداز از مدار خارج می شود. به این ترتیب سیم پیچ اصلی دور تند به تنهایی باعث چرخیدن روتور می شود.

زمانی هم که کولر با دور کند راه اندازی شود ، اول سیم پیچ اصلی دور کند و سیم پیچ راه انداز وارد مدار می شوند و زمانی که دور موتور به 75 درصد دور نامی آن رسید ، با استفاده از کلیدی که داخل موتور قرار گرفته است ، هر دو نوع سیم پیچ از مدار خارج می شوند و سیم پیچ اصلی دور کند را وارد مدار می کند و به این ترتیب روتور با دور کند می چرخد.

 

اجزای سازنده موتورهای دو دور با سیم پیچ راه انداز

موتورهای دو دور با سیم پیچ راه انداز نیز دارای اجزای زیر هستند که عبارتند از :

  1. استاتور موتور کولر با سیم پیچ راه انداز ؛
  2. روتور قفسی موتور کولر با سیم پیچ راه انداز ؛
  3. قسمت متحرک کلید گریز از مرکز ؛
  4. درپوش سمت عقب موتور ؛
  5. درپوش سمت محور یا جلوی موتور ؛
  6. صفحه پالتین کلید گریز از مرکز ؛
  7. صفحه پالتین کلید گریز از مرکز ؛
  8. پیچ های موتور ؛
  9. محور روتور ؛
  10. خازن راه انداز .

 

انواع الکترو موتور کولر با سیم پیچ راه انداز

این نوع الکترو موتورها نیز به دو نوع کلی تقسیم می شوند که عبارتند از :

  • موتورهای کولر با راه انداز مقاومتی ؛
  • موتورهای کولر با خازن راه انداز .

 

چگونه می توان از سوختن موتور کولر جلوگیری کرد ؟

از آن جایی که موتور کولر جزو اجزای گران قیمت در کولرهای آبی محسوب می شود ، یکی از موضوعاتی که در رابطه با آن اهمیت پیدا می کند ، افزایش طول عمر و بالا بردن بهره وری آن است. برای این منظور می توان اقدامات مختلفی انجام داد که برخی از مهم ترین آن ها عبارتند از :

  • استفاده از حفاظ پاشش آب : یکی از مهم ترین اقدامات لازم ، قرار دادن حفاظ محافظ بر روی آن برای جلوگیری از پاشش آب است. این حفاظ باعث می شود که آب به سیم پیچ الکترو موتور نفوذ نکند و از سوختن موتور در اثر نفوذ آب جلوگیری می کند ؛
  • بازدید دوره ای از تسمه و پولی : اقدام دیگری که می توان برای افزایش طول عمر موتور کولر انجام داد بازدید دوره ای از تسمه و پولی متصل به موتور است که می توان با روغن کاری کردن دوره ای پولی اصطلاحا از گیرپاج آن جلوگیری کرد ؛
  • وجود خازن محافظ در موتور کولر : مورد بعدی توجه به این موضوع است که هنگام خرید دقت شود که موتور کولر دارای یک خازن محافظ باشد. این موضوع باعث می شود که هنگام نوسانات احتمالی جریان برق از سوختن موتور کولر جلوگیری شود ؛
  • و … .

 

نتیجه گیری

همان طور که در این مقاله به طور مفصل به آن اشاره شد ، یکی از تجهیزات سرمایشی مورد استفاده در فصل های گرم سال برای خنک سازی هوای محیط ، کولرهای آبی هستند. کولرهای آبی مانند سایر تجهیزات سرمایشی دارای قطعات و اجزای مختلفی هستند که یکی از مهم ترین آن ها دینام یا موتور کولر آبی است. موتورهای کولر آبی دارای دو دور تند ( 1500 دور در دقیقه ) و کند ( 1000 دور در دقیقه ) هستند. این الکترو موتور ها یا همان موتورهای دو دور کولر هر کدام از اجزای مختلفی نیز ساخته شده اند که در کنار یکدیگر برای انجام فرایند خنک سازی محیط مورد استفاده قرار می گیرند. هدف ما در این مقاله آشنایی با موتورهای دو دور کولر و اجزای سازنده آن بود تا بتوانید با شناختی که در رابطه با آن ها کسب می کنید در صورت نیاز برای انجام تعمیرات جزئی یا سرویس های دوره ای کولر آبی اقدام کنید.

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *